جدیدترین مطالب

» تغذیه کودک » چگونه متوجه شویم نوزاد به اندازه کافی از شیر مادر تغذیه کرده است
 89 بازدید

چگونه متوجه شویم نوزاد به اندازه کافی از شیر مادر تغذیه کرده است

پس از روز سـوم، بیشتر شیر خواران الگوی خود را پیــــــدا می کنند. با گذشت زمان، شیر خواران در هر نوبت شیر دهی شیر بیشتری می خورند چـرا که معده شان رشد می کنــد و به همین ترتیب زمان میان دو وعده فزایش می یابد. زمان شیر خوار در شب کاملاً متغییر است.

چگونه متوجه شویم نوزاد به اندازه کافی از شیر مادر تغذیه کرده است

مادر و نوزاد تازه بدنیا آمده

 

(چگونه می فهمیم که) آیا کودک به اندازه کافی شیر می خورد؟

 

۱- آیا کودک به درستی نوک پستان را گرفته؟

اگر جواب شما خیر است، باید روش پستان گرفتن را دو باره مرور کنید. اگر مشکل رفع نشد از فرد حامی کمک بخواهید.

 

۲- آیا کودک به درستی شیر می مکد؟

اگر جواب شما خیر است ، روش مناسب مکیدن را مرور کنید یا از فرد حامی کمک بخواهید.

 

۳- آیا نشانه های از مصرف کافی شیر وجود دارد؟

اگر جواب شما خیر است، نشانه های دریافت کافی شیر در صفحه زیر را مرور کنید.

یاد آوری: از روز پنجم تولد به بعد، دست کم شش پوشک در روز باید خیس شود.

 

۴- آیا کودک وزن می گیرد؟

اگر جواب شما خیر است، با پزشک خود ملاقات و موضوع را بررسی نمایید.

یادآوری : ۱۰ تا ۱۴ روزگی وزن زمان تولد برگشته است و کمتر است.

 

در صـورت مثبت بـودن جـــواب هرسه سئوال بالا، شما موفقیت در انجـــام مسئولیت بزرگ شیر دهی را ایفا کرده اید.

 

نشانه های دریافت شیر کافی

 

بعد از روز ۴ تا ۵ از تولـــد، شیر خوارانی که به خوبی شیر می خورند در طــول ۲۴ ساعت دست کم ۶ بار ادرار می کننـد و وضعیت اجابت مــزاج در چنــد هفته اول تغییر می کند.

از بدو تولد تا روز ۳، مدفوع قیـــری و سیاه است و به این مـدفوع “مکونیــوم“می گویند.

پس از این مرحله، مدفوع دانه دار و زرد رنگ می شود و ۵ تا ۱۰ بار ممکن است اجابت مزاج صورت گیــرد. از ۶ روزگی تا ۶ هفتگی اول تولد، ۶ پوشک خیس و ۲ بار دفع مدفوع نشان دهنده دریافت کافی شیر و تغذیه مناسب است.

پس از سه هفته، مدفوع زردتر و نرم وسپس، با اضافه کــــردن غذا به شیر، بعد از ۶ ماهگی قهوه ای می شود.

اجابت مـزاج می تواند پس از هر بار شیر خوردن رخ دهد ولی به طور میانگین ۲تا۴ بار در روز رخ می دهد.

دریافت ناکافی شیر مادر در شیر خوار بالای ۵ روز، ممکن است به صـورت وجود مدفوع مکونیومی، مدفوع بینابینی سبز قهوه ای، تعداد دفعات کم دفع مدفوع (کمتر از ۳ بار در روز) یا مدفوع بسیار اندک باشد.

 

در شبانه روز چند بار باید شیر خوار شیر داد؟

تعــداد دفعـات تغذیه از پستان معمولاً در یک ماهگی ۸ تا۱۲ بار در ۲۴ ساعت است اما فراموش نشود که تغذیه همیشه باید بر اساس تقاضای شیر خوار باشد و ممکن است دفعات تغذیه با شیر مادر در روزهای اول بیشتر یا کمتر باشد.

باید نوزاد را مکرر در هر زمانی از شب و روز که نیاز شیر دارد، شیر داد تا تولیـــــد شیر زیاد شود.

شیر خواران خواب آلود ممکن است به اندازه کافی شیر نخــورند، بنابراین شما باید برای خــوردن بیدارشان کنیــد. مطالب پیش گفته در بخش “آیا شیر خوار به اندازه کافی شیر می خورد” را همواره مد نظر داشته باشید.

پس از روز سـوم، بیشتر شیر خواران الگوی خود را پیــــــدا می کنند. با گذشت زمان، شیر خواران در هر نوبت شیر دهی شیر بیشتری می خورند چـرا که معده شان رشد می کنــد و به همین ترتیب زمان میان دو وعده فزایش می یابد.

زمان شیر خوار در شب کاملاً متغییر است.

 

ذخیره کردن شیر

مادر می تواند شیرش را بدوشد و برای استفاده بعدی ذخیــره کند. بهتر آن است که پس از آنکه شیر خوار، شیر خوردنش تمام شد، شیر را بدوشید. شیـر را می توان به طــور دستی با گـــرفتن پستان میان دو دست یا با پمپ شیر دوش دوشید.

شستشوی دستها با آب و صابون و ظروف جمع آوری شیر با آب و صابون ضـــروری است. از به کار بردن پستانک و شیشه شیر که سبب کاهش میل مکیدن پستان توسط شیر خوار، کاهش تولید شیر مادر، انتقال آلودگی، عفونت و بیماری، تغییر فرم دندان ها و قالب فک شیر خوار و اختلال در مکیدن پستان  می شود، پرهیز کنیـــد.

در نوزادان نارس و بیمار شیر دوشیده شده باید در ظرفی استریل نگهداری شود. استفاده از ظروف شیشه ای یا پلاستیک سخت برای ذخیره بلند مدت شیر دوشیده شده توصیـه می شود.

برای ذخیــره کوتاه مدت کمتــر از ۷۲ ساعت استفاده از کیسه های پلاستیکی یک بار مصرف مخصـوص شیر مناسب هستند اما برای تغذیه نوزاد نارس مناسب نمی باشد. ظرف شیر را ۱۵ دقیقه در ظرف آب گرم قرار دهید.

اگر شیر را در یخچال نگه دارید، تا ۴۸ ساعت قابل استفاده است. اگر شیر یخ بزند، می توان آن را به ترتیب زیر نگهداری کرد:

۱- فریزر یا درون جایخی یخچال تا دو هفته.

۲- فریزر و یخچال فریزر به مدت ۳ ماه (با دمای بیشتر از ۲۰- درجه سانتیگراد تا صفر درجه).

۳- فریزر مستقل صنعتی با انجماد عمیق (۲۰-) درجه سانتیگراد به مدت ۶ ماه .

 

یاد آوری مهم۱ : مهم است هنگام گرم کردن شیر آن را نپــزید. بنابـراین از مایکروفر یا آب جوش برای باز کردن یخ شیر نباید استفاده کــرد. باید گذاشت شیر در دمای اطاق ذوب شود یا بطــری را زیر آب گــرم گـرفت. پس از ذوب شدن، به نظر می رسد که شیر بریده است چون آب و چــربی به طور جداگانه ذوب می شوند. شیر را به آرامی تکان دهیـد تا دو باره مخلوط شود.

یاد آوری مهم ۲ شیر مادر در دمای اتاق حداکثر تا ۴ ساعت قابل استفاده است و همچنین شیر ذوب شده در یخچال تا ۲۴ ساعت قابل مصرف است.

 

چگونه کودک را از شیر بگیریم؟

این سئوال یک پاسخ درست ندارد.

تنها می توان گفت زمانی کودک را باید از شیر بگیرید که آماده آن باشید. بسیاری از مادران تحت فشارهای بیرونی قرار دارند و این موضوع  استمرار شیر دهی را دشوار می کند، بنابراین اگر پس از مشورت با پزشک تان مجبور هستید زود کودک را از شیر بگیرید، احساس گناه نکنید.

متخصصان توصیه می کنند، بهترین غذای ضروری کودک تا ۲ سالگی شیر مادر است.

اگر زیر یک سالگی، کودک را از شیر را می گیـــرید باید دست کم تا ۱۲ ماهگی به او شیر مصنوعی (شیر خشک) بدهید. برای شروع تغذیه به شیر مصنوعی و نیز برای شروع استفاده از غذای کمکی در سن مناسب با پزشک مشورت کنید.

شیر هموژنیزه کم چرب ( ۲در صد ) یا شیر کامل را می توان پس از یک سالگی به جای شیر مصنــوعی مصرف کرد. از شیر ۱ در صد بدون چربی بعد از ۲ سالگی استفاده کنید.

 

شیشه، پستانک و مایع اضافی

اگر پس از مشورت با پزشک تان می خواهید به کودک تان شیشه بدهید باز هم می توانید شیر دوشیده خودتان را که ذخیـره کرده اید با شیشه به او بدهید. در کودکان بزرگتر می توان با فنجان به کودک شیر داد.

همچنین نبـاید پیش از آنکه شیر دهی به شیر خوار به وضعیت خـوب و با ثباتی رسیده باشد، به کــودک پستانک داد.

از ۲ تا ۵ سالگی از دادن آب میوه های شیرین شده و صنعتی به کودکان پرهیز کنید.

 

سئوالات رایج  در مورد شیر دهی

 

آیا مادران شیر ده باید رژیم غذایی خاصی داشته باشند؟

رژیم مادر چندان روی ترشح شیرش تاثیر ندارد. یعنی به طـور کلی مادران در هر شرایطی که هستند قادرند شیری تولید کننـد که از نظر کمی و کیفی رشد و سلامت شیر خوارشان را تامین کند حتی اگر دریافت غذای آنان محـدود باشد.

همچنین مادران لازم نیست حتماً شیر بخــورند تا شیر داشته باشند. مادران شیر ده باید بـرای پیشگیــری از این که کلسیم زیادی از استخوان هایشان از دست بدهند، منابع کلسیم بیشتری بخورند.

ساده ترین منبع کلسیم شیر گاو است بنابراین نوشیـدن ۳ لیوان با حجم ۲۵۰ سی سی شیر در روز به مادران شیر ده توصیـه می شود.

در صـورت عدم دسترسی یا عدم تحمـل شیر می توان از ماست، دوغ، کشک و پنیر به میزان مناسب استفاده کرد. به غیر از این، رژیم مادر باید متـوازن و متنــوع باشد.گاهی اتفاق می افتـدکه

شیر خـوار پس از این که مادر غـذا با ادویه خاصی را می خورد، ناآرام می شود بنابـراین متخصصان توصیه می کنند مادران تا پایان شیر دهی از خوردن چنین غذایی پرهیز کنند.

 

آیا مادران شیر ده باید از خوردن همه داروها پرهیز کنند؟

به طــور کلی پزشکان دوست ندارند، مادران باردار دارویی مصــرف کنند زیرا ممکن است دارو روی رشد و تکامل اندام های جنین تاثیر بگذارد. بهترین راه این است که پزشک تان از تمام داروهایی که مصرف می کنید از جمله داروهای گیاهی و مکمل ها، اطلاع داشته باشد.

از طـرف دیگر همیشه باید به هر پزشکی که قصــد دارد برای شما به هر دلیلی دارو تجویز کند، اطلاع دهید که در حال شیر دهی هستید تا بتواند داروهایی که در زمان شیر دهی بی خطر هستند را برای تان تجویز کند.

اما مصرف بیشتر داروهای معمول و رایج در دوران شیر دهی بلامانع هستند و در صورت مصرف دارو با پزشک اطفال در این مورد مشورت کنید.

 

آیا شیر خوار روزانه همیشه یک مقدار ثابت شیر می خورد؟

خیر، شیر خوران هر ۴ تا۶ هفته یک “جهش رشدی” را تجـربه می کنند و ممکن است مادران حس کنند شیرشان برای سیر کــردن شیر خـوار کافی نیست. بهترین راه شیر دادن به شیر خوار براساس خواست اوست.

وقتی شما دفعه های شیر دادن را افزایش می دهید، معمولاً غدد شیری پستان پاسخ می دهند و میزان شیر تولیدی را ظرف  ۱تا ۲ روز به سطح نیاز شیر خوار می رسانند.

افزایش دفعه های شیر دهی، نیاز به دادن شیر مصنوعی مکمل یا دیگر مایعات را کم می کند.

 

چرا شیشه شیر نوزاد باید استریل شود؟ چرا مادر نباید نوک پستان خود را پیش از شیر دادن بشوید؟

شستشوی نـوک پستان با اسفنج یا لیف نــرم پارچه ای هنگام استحمام روزانه بـرای حفظ سلامت آن کافی است. شیر درون پستان استریل است.

استفاره زیاد از کرم ها، لوسیون ها یا صابون می تواند به خشکی نوک پستان و ایجاد شقاق های دردناک بیانجامد.

در هر حــال چنانچه به هر دلیلی نوزاد نتواند مستقیماً از پستان مادر تغـذیه کند می توان شیر مادر ذخیـــره شده در یخچال یا فریزر را با استفاده از فنجان به نوزاد داد.

بهتر است از بطری شیر و سر پستانک برای تغذیه نوزاد استفاده نشود و در صورت استفاده از بطری، باید هر نوزاد حداقل ۲ بطری داشته باشد تا هر بار استریل و سپس استفاده شود.

 

با درد نوک پستان چه باید کرد؟

درد نوک پستان پس از شروع شیر دهی بسیار شایع است. تکنیک نامناسب شیـر دهی، وضعیت نادرست بغل کردن و به پستان گذاشتن شایع ترین علت نوک پستان بلافاصله بعد از زایمان است.

نـوک پستان معمولاً ظــرف یک هفته به این شرایط عادت می کند. ممکن است اگر مقـداری شیر را پس از شیر دهی به نوک پستان بزنید و بگذارید خودش خشک شود، مشکل تا حدی بر طرف شود.

گاهی درد نوک پستان به دلیل عفونت قارچی است. دهان شیر خوار را بررسی کنید و دنبال نقاط سفیدی بگردید که کنده می شوند ولی پاک نمی شود (برفک).

 

منبع : کنکاش


برچسب ها : , , ,
دسته بندی : تغذیه کودک , جدیدترین مطالب , مطالب خواندنی , کودکان و والدین
ارسال دیدگاه

تبلیغات
WordPress Image Lightbox Plugin