جدیدترین مطالب

» آموزش خطاطی » آشنایی با ابزار خوشنویسی و روش تراشیدن قلم
 15 بازدید

آشنایی با ابزار خوشنویسی و روش تراشیدن قلم

ابزار خوشنویسی و تراشيدن قلم - براي شروع به خوشنويسي با قلم نياز به مقدمات و ابزاري مي باشد، در اين بخش از كنكاش به شما مي آموزيم كه چه لوازمي برا خطاطي مورد نياز است و قلم خود را نيز چگونه به بهترين وجه تراش دهيد.

آشنایی با ابزار خوشنویسی و روش تراشیدن قلم

آشنایی با ابزار خوش نویسی و روش تراشیدن قلم

 

قلم نی

مرغوبترین نوع قلم نی، به قلم دزفولی معروف است که در انتخاب آن باید به نکات ذیل توجه داشت :

رنگ پوست قلم، قهوه ای مایل به سرخ و رنگ گوشت داخل آن متمایل به رنگ سفید (بدون کجی و انحراف) و قطر آن در حدود قطر مداد باشد.

 

مرکب

مرکب خوشنویسی در دو نوع خشک و مایع وجود دارد که امروزه بیشتر از مرکبهای مایع استفاده می شود. مرکبهای مایع در رنگهای مختلف در بازار موجود است. بهترین نوع آن مرگبی است که در عین پررنگی و غلظت، دارای کشش قابل قبولی باشد.

 

کاغذ

مناسبترین نوع کاغذ برای خوشنویسی، کاغذی است که دارای صافی متوسطی باشد. کاغذهای بسیار صاف و لغزنده یا زبر برای خوشنویسی مناسب نیستند. در برخی موارد به جای کاغذ از مواد دیگری مانند : چوب، مقوا، بوم و … استفاده می شود که در این موارد، باید قلم و مرگب مناسب هر کدام به کار گرفته شود.

 

قلم تراش

چاقوی مخصوصی است که برای تراشیدن قلم ساخته شده است و تیغه آن فرم و شکل خاصی دارد. جنس تیغه های قلم تراش باید از نوع فولاد خشک و سخت باشد.

 

قطزن

وسیله ای است که به هنگام قط زدن نوک قلم، در زیر قلم قرار می گیرد. جنس قطزن باید نرمتر از تیغه قلم تراش باشد. موادی مانند : چوبهای سخت، شاخ و عاج حیوانات برای ساختن قطزن مناسب هستند. قسمت زیرین قطزن که روی میز قرار می گیرد باید کاملا تخت و قسمت بالایی آن که قلم بر روی آن قرار می گیرد، دارای قوسی مختصر باشد.

 

قلمدان

قلم دان جعبه ای است که برای نگهداری قلمها از آن استفاده میشود. امروزه انواع کیفی آن هم در بازار موجود است.

 

زیر مشقی

وسیله ای است که در زیر صفحه قرار می گیرد تا هنگام نوشتن نوک قلم بهتر بر روی کاغذ قرار گرفته، به خوبی بر روی آن حرکت کند. زیر مشقی را می توان از چرم طبیعی صاف و نرم یا برخی چرمهای مصنوعی تهیه کرد. از چند لایه روزنامه هم می توان به عنوان زیر مشقی استفاده کرد.

 

دوات

ظرف دهانه گشادی است که مرکب و لیقه داخل آن قرار داده می شود. جنس آن معمولا از شیشه، چینی یا پلاستیک است.

 

لیقه

نخ یا الیاف ابریشمی است که در داخل دوات قرار داده می شود. امروزه لیقه های آماده از جنس ابریشم طبیعی و مصنوعی در بازار موجود است.

یادآوری: فراگیران عزیز باید برای انجام تمرینات عملی در جلسه بعدی (جلسه دوم) ابزار خوشنویسی را تهیه کرده، همراه بیاورند تا آموزش خوشنویسی و تدریس کتاب، طبق جدول بودجه بندی زمانی ادامه یابد.

 

روش تراشیدن قلم

تراشیدن قلم در چهار مرحله انجام می گیرد.

الف – ایجاد میدان قلم : قلم را از سر باریکتر آن در بین انگشتان قرار داده، با دست دیگر تیغه قلمتراش را با زاویه ای حدود ۴۵ ، بر روی قلم در فاصله مناسبی از نوک قلم می گذاریم و با حمایت انگشتان شصت هر دو دست که در پشت تیغه قرار می گیرند میدان قلم را می تراشیم.

ب- کناره برداری: در این مرحله کناره های قلم را از دو طرف به تدریج و به یک اندازه بر می داریم تا قسمتی از نوک قلم، دارای پهنای مساوی گردد.

ج – پشت برداری: برای اینکه در هنگام مرکب برداری، مقداری مرکب در پشت قلم ذخیره شود و در هنگام نوشتن، به راحتی و به تدریج در نوک قلم جریان یابد، قسمتی از پوست قهوه ای رنگ پشت قلم را طوری بر می داریم که پوست کناره ها بر نوک قلم باقی بماند.

د- قط زدن: در پایان، قسمت نوک قلم را بر روی قطزن قرار داده، تیغه قلم تراش را با زاویه ای در حدود ۲۰ تا ۲۵ نسبت به خط افقی به طور تقریبا عمود در قسمتی که پوست آن را برداشته ایم می گذاریم و با فشار انگشت شصت و با یک حرکت آن را قط می زنیم. چنانچه نوک قلم حالت مطلوب را به دست نیاورد این عمل را تکرار می کنیم. در بعضی از قلمها، شکافی در نوک قلم ایجاد می کنند که به روان تر شدن مرگب کمک می کند. این عمل را «فاق زدن» می گویند، امروزه بسیاری از خوشنویسان فقط قلمهای پهن را فاق می زنند.

لازم است فراگیران گرامی با راهنمایی های هنر آموز محترم و رعایت موارد ایمنی، روش تراشیدن قلم را با قلمهای ارزان عملا تمرین کنند.

 

تمرین منزل

دو عدد قلم نی مرغوب تهیه کرده، آنها را در منزل (بعد از تمرین با قلمهای ارزانتر) بتراشید و در جلسه بعد، همراه خود به کلاس بیاورید.

 

تصویر ۱۱- چهار مرحله تراشیدن قلم

خوشنویسی با قلم

مراحل تراشیدن قلم

 

منبع : خوشنوىسى/ اسماعیل رشوند

 

گردآوری : کنکاش

[تعداد: ۲    میانگین: ۵/۵]

برچسب ها : , , , , ,
دسته بندی : آموزش خطاطی , فرهنگ و هنر , قلم درشت
ارسال دیدگاه

WordPress Image Lightbox Plugin